NGƯỜI CHỦ LUÔN ĐÚNG

Hạp Lư nghĩ: giờ binh sĩ ra mà biểu diễn thì có gì khó, nên mới nói với Tôn Tử: Có thể thử bằng đàn bà con gái không? Tôn Tử trả lời: Có thể.

Vua bèn sai 180 mỹ nữ thê thiếp trong cung ra cầm kích để Tôn Tử minh hoạ về cách "nghiêm quân".

Tôn Tử liền chia ra làm hai đội và lấy hai người thiếp yêu nhất của vua đặt làm đội trưởng. Tôn Tử hỏi các mỹ nữ: Các nàng biết trái tim, tay trái, tay phải và lưng các nàng hướng về đâu không. Đám đàn bà cười nói trả lời: Biết rồiiiii

Tôn Tử liền đem cờ lệnh ra giao ước lúc nào thì tiến lên, lúc nào lui lúc nào thì trái phải. Xong ông dùng cờ hiệu ra lệnh cho đám đàm bà tiến về bên phải. Bọn đàn bà chỉ đứng cười giỡn hớt nhí nhố.

Tôn Tử bèn nói: "Ước thúc không rõ, hiệu lệnh không tỏ là tội của người làm tướng".

Ông lập lại ba lần ra lệnh, năm lần nhắc lại, rồi ra hiệu giục họ đi về phía bên trái. Bọn đàn bà lại đứng ì ra cười nói nhố nha lố nhố.

Tôn Tử nói: "Ước thúc không rõ, hiệu lệnh không tỏ là tội của người làm tướng, nhưng đã tỏ rõ mà không theo đúng phép là tội của binh lính". Tôn Tử liền truyền lên đem 2 người đội trưởng ra chém.

Vua Ngô ở trên đài trông xuống, thấy Tôn Tử sắp chém những người thiếp yêu của mình, cả sợ, vội sai người xuống truyền lệnh rằng: "Quả nhân đã biết tướng quân giỏi sự dùng binh rồi. Quả nhân không có hai người thiếp ấy thì ăn không biết gì là ngon, xin đừng nỡ chém."

Tôn Tử nói: "Thần đã chịu mệnh làm tướng, tướng ở trong quân, có khi mệnh vua cũng không cần nghe theo". Xong vẫn đem 2 người đội trưởng ra chém rồi chọn 2 người khác lên thay. Sau đó lại lấy cờ hiệu ra "điều binh" tiếp.

Lúc này đám đàn bà răm rắp theo lệnh tiến lui trái phải gì không sai một ly. Đứng quỳ ngồi gì cũng vô cùng đúng khuôn phép và không hề ho he lấy một tiếng.

Tôn Tử sai người lên đài báo với vua rằng: Quân đã chỉnh tề, nhà vua có thể xuống coi, rồi muốn dùng vào việc gì thì dùng, dẫu bắt họ giẫm vào nước vào lửa cũng có thể được.

Vua Ngô nói: Thôi khỏi. Ta biết ngươi giỏi rồi ngươi về nghỉ đi. Ta không muốn xuống xem.

Tôn Tử móc theo: Vậy là nhà vua chỉ thích nghe nói suông về binh pháp chứ không muốn dùng binh thực sự hay sao?

Vua Hạp Lư từ đó biết Tôn Tử là người giỏi sự dùng binh nên sau dùng làm tướng . Từ nên đó nước Ngô phía tây phá được nước Sở hùng mạnh, phía bắc làm cho nước Tề, nước Tấn phải sợ mà xưng chư hầu.

Như bài trước mình đã giới thiệu về các khái niệm Đạo, Thiên, Địa, Tướng, Pháp của Tôn Tử: nếu "Pháp" mà không nghiêm, "Tướng" mà không chuẩn thì thôi khỏi ra trận làm gì. Một freelance trong những ngày đầu xây dựng doanh nghiệp VSE khoảng chục nhân sự đổ lại thì còn có thể còn dùng người nhà, còn đối xử với nhân viên bằng cảm tính. Vẫn còn kiểu "chị em", "anh em", hay "team mình" cùng làm cùng xây dựng, cùng đồng hành..... Nhưng khi đã xác định xây dựng hệ thống để phục vụ mục đích trình tăng trưởng, khi đã có một lộ trình phát triển thành một doanh nghiệp SME trên 50 nhân sự thì đó là lúc mà quy trình và pháp chế phải cực kỳ rõ ràng. Đó là lúc cần phải quyết đoán để đưa ra những quyết định dứt khoát. Đó là lúc không còn thời gian để câu nệ, để luẫn quẩn giải quyết những mối quan hệ thiếu chuyên nghiệp kiểu đó.

Công ty là công ty của người chủ, văn hoá doanh nghiệp là văn hoá của người chủ. Mục tiêu tầm nhìn là của người chủ. Rủi ro cũng là của người chủ. Thế nên người chủ soạn ra quy trình, soạn ra hệ thống vận hành rồi sau đó sẽ gắn nhân sự thích hợp vào hệ thống và quy trình đó. Người chủ sẽ không nên điều chỉnh và thiết lập quy trình cho phù hợp với bất cứ nhân sự nào. Ta gắn nhân sự vào quy trình chứ không gắn quy trình vào nhân sự.

Mình từng khuyên nhiều bạn bè TVHĐ mà mình đang tư vấn: Hãy bớt thân thiết với nhân viên. Trong môi trường công việc ta có thể vui vẻ hoà đồng tình cảm. Thế nhưng hạn chế việc ăn nhậu với nhân viên, hạn chế nhờ nhân viên các việc cá nhân. Mình muốn khi bước vào công ty thì đó là lúc sẽ nói chuyện với nhau bằng công việc, bằng trách nhiệm, bằng những hạng mục và các chỉ tiêu đã được giao. Mình không muốn nhân viên coi chủ coi sếp là bạn. Mình không muốn nhân viên có một lý do nào để biện minh hay ỷ lại về hiệu quả công việc của họ.

Mình chưa bao giờ tin vào khái niệm "dân chủ" thế nên trong công ty mình quản lý hay tư vấn không bao giờ có khái niệm đó. Không bao giờ có chuyện kiểu: "Em thấy trong trường hợp này em đúng, anh sai". Không có. "Văn hoá công ty này là văn hoá của người chủ, là văn hoá của anh nên anh dù có thế nào đi nữa thì anh cũng không bao giờ sai. Nếu em thấy anh không đúng có nghĩa em không còn phù hợp văn hoá công ty thì em nên nghỉ. Thế thôi."

Cấp độ trưởng phòng, quản lý khi nói chuyện với mình mà nói kiểu đây là "công ty gia đình" thì người đó sẽ khó ở lại công ty lâu với mình. Gia đình thì sao? gia đình nhưng vẫn có pháp chế rõ ràng, quyền lợi trách nhiệm rõ ràng thì chả ảnh hưởng gì. Biết bao công ty tập đoàn cũng toàn gia đình đó thôi.

Cấp độ trưởng phòng, quản lý mà mỗi lần nói: Tụi em đã thế này thế nọ...thì cũng sẽ không trụ lại được công ty mình quá lâu. Đối với nhân sự cấp cao, cấp quản lý thì chỉ có "em" chứ không bao có "tụi em". Nếu em cảm thấy quyền lợi của em không xứng đáng thì em cứ việc đề xuất để công ty xem xét đó là điều anh sẵn lòng, nhưng đó là cho "em" chứ không phải cho "tụi em". Khi em dùng từ "tụi em" có nghĩa là em đang đứng về phía nhân viên cấp dưới và vạch ra gianh giới giữa ban giám đốc, giữa chủ doanh nghiệp với nhân viên. Trong khi vai trò và chức vụ của em phải luôn đứng về phía công ty, đứng về quyết định của chủ doanh nghiệp, phải bảo vệ quyền lợi của công ty....

Các thể loại quản lý hay nhân sự cấp cao nếu để mình phát hiện họ có các suy nghĩ trên thì chứng tỏ tư tưởng của họ đã không còn đứng về phía công ty và tinh thần của họ đã không còn muốn chiến đấu cùng mình. Đó là lúc bắt buộc mình sẽ cho họ lộ trình để back up, để thay thế, và để họ....ra đi.